दुर्गा प्रसाईको जीवन र राजनीतिक यात्रा

1. जन्म र शुरुवात

दुर्गा प्रसाई झापा जिल्लामा जन्मिएका हुन्।

उनको पारिवारिक पृष्ठभूमि साधारण थियो — खेतीपाती परिवारबाट आउँछन्।

उनी आठौँ कक्षा (Class 8) मा पढाइछोडेका थिए, आर्थिक समस्या का कारण।

2. व्यवसायिक यात्रा

उनका व्यवसायिक शुरुवात पशु पालनबाट भएको थियो — बफरू (भैंसी) farming मा लगानी गरे पनि त्यो असफल भयो।

उनले B & C Medical College र Hospital स्थापना गरेका छन्, जुन झापामा छ।

उनी स्वास्थ्य क्षेत्रमा उद्यमी मात्र होइनन्; उनका राजनीतिक सम्बन्ध पनि बलियो छन्।

3. राजनीतिक यात्रा

सुरुमा उनले नेपाली कांग्रेससँग सम्बन्ध राखेका थिए।

त्यसपछि उनले माओवादी आन्दोलनमा प्रवेश गरे — उनी माओवादी युगमा भूमिगत रहे र माओवादी सेनालाई सहयोग दिएका थिए।

शान्तिपछि, उनले CPN-UML मा पनि काम गरेका थिए र पार्टीको केन्द्रीय समितिमा पुगेका थिए।

तर पछि उनी UML बाट अलग भए र उनको विचारमा ठूलो परिवर्तन आयो।

4. रॉयलिस्ट आन्दोलनमा उदय

२०२३ पछि, दुर्गा प्रसाईले पुनः राजतन्त्र बहालीको अभियान शुरू गरे।

उनी “नेपाललाई हिन्दू राज्य बनाउने” र “राजतन्त्र फर्काउने” कुरा गर्दछन्।

मार्च २०२५ मा, उनलाई Joint People’s Movement Committee (JPMC) नामक समूहले “People’s Commander” को उपाधि दिएको छ।

5. विवाद र कानूनी मुद्दा

उनको गतिविधि र भाषणले विवादहरू सिर्जना गरेका छन्।

प्रहरीले उनलाई पक्राउ पनि गरेको छ — र राज्यविरुद्धको आरोप लागेका छन्।

साथै, उनका समर्थकहरूले यो आन्दोलनमा ठूलो जनसमर्थन जुटाएका छन्।

दुर्गा प्रसाई को पूरा विवरण (Biography & History)

१. प्रारम्भिक जीवन

दुर्गा प्रसाई सन् 1971 मा जन्मिए, जन्म स्थान तेराथुम (Terhathum) हो भनेर केही स्रोतहरूमा उल्लेख छ, तर उनको परिवार पछि झापातर्फ सरेको थियो।

उनको पारिवारिक पृष्ठभूमि साधारण खेतीमा आधारित थियो।

पढाइ: उनले केवल कक्षा ८ सम्म मात्र पढेका थिए, आर्थिक समस्या थियो।

२. व्यवसायिक यात्रा

उनको पहिलो व्यवसायिक प्रयास भैंसी (buffalo) पालन थियो, तर यो असफल रह्यो र कर्जा बढ्यो।

पछि उनले B & C Medical College स्थापना गरे — झापामा आधारित मेडिकल कलेज/हस्पिटल हो।

उनको मेडिकल व्यवसाय र राजनीतिक प्रभाव एकसाथ बढ्यो, जसले उनलाई सामाजिक र राजनीतिक शक्ति दियो।

३. राजनीतिक यात्रा

सुरुमा उनले नेपाली कांग्रेससँग सम्बन्ध बनाएका थिए।

त्यसपछि उनी माओवादी (CPN-Maoist) आन्दोलनमा गएकā थिए, भूमिगत रूपमा काम गरे।

गृहयुद्ध/माओवादी युगमा उनले माओवादी सेनालाई सहयोग गरे — तLogistics र त्यो रूपमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए।

शान्तिपछि उनी CPN-UML मा गए र पार्टीको केन्द्रिय समिति पनि बनेका थिए।

तर 2023 मा उनी UML बाट निकालिए।

त्यसपछि उनको राजनीतिक लक्ष्य बदलियो — उनी राजतन्त्र पुनर्स्थापना (monarchy restoration) को आन्दोलनको अगुवा बने।

27 मार्च 2025 मा उनलाई “United People’s Movement Committee for the Restoration of Monarchy” द्वारा ‘Commander’ को पद दिइयो।

उनको मोर्चाको नाम “People’s Movement for Nation, Nationality, Religion, Culture, and Citizens (राष्ट्र, राष्ट्रियता, धर्म, संस्कृति, नागरिक बचाऊ अभियान)” हो भन्ने रिपोर्ट छ।

४. उनको राजतन्त्र समर्थक दृष्टिकोण

दुर्गा प्रसाईले खुल्ला रूपमा नेपालमा राज्य राजतन्त्र र हिन्दू राज्य पुनर्स्थापनाको समर्थन गरेका छन्।

उनी अहिले राजतन्त्रवादी आन्दोलनमा लोकप्रिय र प्रभावशाली नेतामा परिणत भएका छन्।

उनको शैली अक्सर “आक्रामक, संघर्षात्मक, जन-आग्रह (populist)” भनेर वर्णित हुन्छ।

५. कानूनी मुद्दा र विवादहरू

प्रहरीले उनलाई बिभिन्न आरोप लगाएको छ — इनमें राज्यविरोधी गतिविधि (sedition), संगठित अपराध, सार्वजनिक सम्पत्ति बिगार्ने आरोप समेत छन्।

केही प्रर्दशनहरूमा उनको नेतृत्व, उदगार र भाषणले विवाद पस्किएको छ।

राजतन्त्रवाद सम्बन्धी उनको आन्दोलनले नेपालका राजनीतिक स्थानान्तरण र वर्तमान व्यवस्थामा ठूलो बहस सिर्जना गरेको छ।

६. व्यक्तित्व र छवि

उनले “आदर्श विद्रोही देखि व्यवसायी र राजतन्त्र नेता” को रूप लिएका छन् — उनको यात्रा धेरैले चमत्कारिक र नाटकीय मान्छन्।

उनको वक्तृत्व शैली धेरै सीधा, तीव्र र विवादास्पद हुन्छ, जसले जनमानसमा उनको लोकप्रियता बढाएको छ।

उनको विचारधारा अक्सर बदल्ने (ideological U-turn) भनेर आलोचना गरिने गरेको छ — माओवादीबाट UML, अनि राजतन्त्रवादमा परिवर्तन पाएको छ।

निष्कर्ष

दुर्गा प्रसाई एक बहुआयामिक व्यक्तित्व हुन् — व्यवसायी (मेडिकल क्षेत्रमा), राजनीतिज्ञ, र एक सक्रिय राजतन्त्र समर्थक। उनको इतिहासले देखाउँछ कि उनी राजनीतिक दृष्टिले आफूलाई सधैं एकै धुरीमा राख्दैनन् — उनको राजनीतिक यात्रा बदलिएको छ, र अहिले उनी नेपालमा राजतन्त्र पुनर्स्थापनाका महत्वपूर्ण नेतृत्वकर्ता बनेका छन्। तर, उनका गतिविधिहरूले ठूलो विवाद पनि जन्माएको छ र कानूनी रूपमा उनी विभिन्न आरोपहरूको सामना गरिरहेका छन्।